Przeglądając nasz fan page zauważyłam, że sporo miejsca poświęcone jest cmentarzom żydowskim szczególnie zaś w śląskiem czy województwie małopolskim. Te akurat mamy najbliżej.

Zapraszamy na wycieczkę szlakiem tych pomników kultury, niemych świadków naszej historii, szczególnie w miejscach będących w ubiegłym stuleciu, i wcześniej, swoistym tyglem kulturowym. Przecież Żydzi swoją kulturą ubogacali szeregi populacji wielu miasteczek, zajmując sie handlem, finansami itp. Wystarczy wczytac się w polska lkiterature romantyzmu, pozytywizmu i kolejnych epok, by odnaleźć żydowskie wątki. Charakterystyczny wygląd począwszy od stroju, fryzury (pejsy), języka po rysy czy zwyczaje uwiecznili na płótnach malarze, a w swych działach pisarze, dramaturdzy. Niezmiernie wielu Żydów należało do polskiej inteligencji przetrzebionej najpierw wojnami, potem choćby wydarzeniami roku 1968 roku. Zaczynamy naszą wycieczkę od Małopolski, potem opolskie i na końcu śląskie.

Wieliczka / małopolskie

Tu w Wieliczce jest cmentarz żydowski pochodzący z 18 wieku. Ostatnie pochówki miały miejsce w 1942 roku, a znajdujący się tam granitowy obelisk dedykowany jest ponad 1000 Żydów, którzy w tym miejscu zostali zamordowani przez Niemców.

Jaworzno / małopolskie

Na tym cmentarzu znajduje się ponad 300 nagrobków, i jeśli wierzyć informacjom ze strony UM Jaworzno, jest to jeden z najcenniejszych zabytków w mieście. Kirkut leży w dzielnicy Podłęże i powstał w 19 wieku. Najstarszy nagrobek postawiony został w 1884 roku.

Biała / opolskie

Kirkut robi wrażenie, szczególnie ilością macew ustawionych na wzgórzu (podobnie jak w Będzinie) w pobliżu średniowiecznego grodziska. Znajduje się przy ul. Ks. Koziołka. Jest to najstarszy śląski kirkut, a jednocześnie największy (0,6 ha) na opolszczyźnie, a pochodzący z 17 wieku. Zaskoczyć może ilość macew – około 900 i pochowanych blisko 3000 Żydów.

Krzepice / śląskie

Zaskakujące miejsce, ponieważ tu znajduje się cmentarz żydowski z ok 600 macewami, które są metalowe… Jest to też największy taki zbiór w kraju zbiór .

Zabrze / śląskie

Cmentarz powstał około 150 lat temu. Znajdziemy tu około 700 nagrobków, a pochowanych zostało blisko 1000 osób.

Zawiercie Kromołów / śląskie

Ten cmentarz powstał w 18 wieku, składa się z około 950 macew umieszczonych na blisko 8517 metrach kwadratowych. Obok wiernych spoczywają także rabini: Mordechaj Josef oraz Jakow Isach.

Pszczyna / śląskie

Dla nas jeden z piękniejszych, bardziej zadbanych i poddanych renowacji, kirkutów. Znajdziemy tu tablice z inskrypcją po niemiecku i w hebrajskim, a daty są zarówno daty współczesne, jak i wedle kalendarza żydowskiego. Kirkut powstał w 19 wieku, a pierwszą pochowaną była Jettel, czteroletnia dziewczynka. Leży tu około 750 osób.

Częstochowa / śląskie

Cmentarz powstał w 18 wieku. Doliczono się ponad 5 tysięcy nagrobków. W tym miejscu, jak głosi tablica pamiątkowa, w lipcu 1943 roku rozstrzelano ponad 200 wyznawców judaizmu.

Bieruń / śląskie

Cmentarz opuszczony, zaniedbany, położony przy domach mieszkalnych. Powstał w 18 wieku, a zachowało się ponad 40 macew.

Żarki / śląskie

I na koniec nasz ukochany cmentarz w Żarkach. Tu udało mi się zrobić najlepsze zdjęcia z dotychczasowej dokumentacji cmentarzy żydowskich. Tu jest przestrzeń, różnorodność stylowa pomników. Te zdjęcia są zapisem kilku sesji, w czasie których głównym bohaterem miały być różnie: roślinność, właśnie pomniki, kolor. Kirkut pochodzi z 19 wieku, znajduje się tam ponad 700 macew.