Śląsk w pigułce – 2trawelersi

Zwlekałam z przyjściem tu. Romek był już kilka razy. I dziś myślę sobie, że jestem tu o kilka lat za późno. Bo wystawy dech zapierają.

Główną jest oczywiście ta związana z historią Śląska. Ale zanim tam dotrzemy mamy kilka ekspozycji, głównie malarstwa oraz scenografii . Ta ostatnia poświęcona twórczości Józefa Szajny.

Ale po kolei:)

Józef Szajna

Józef Szajna był niezwykłym, trudnym w odbiorze twórcą i artystą. Urodził się w 1922 roku. Jego spojrzenie na sztukę ukształtowały doświadczenia wojenne w tym pobyt w KL Auschwitz. Po wojnie ukończył ASP na kierunkach scenografia i grafika, po latach był wykładowcą na ASP. Tworzył nurt teatralny zwanym teatrem narracji plastycznej (więcej informacji o twórcy na www.jozefszajna.pl).

Józef Szajna związany był z teatrami nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie. Zmarł w 2008 roku.

Galeria śląskiej sztuki sakralnej

Kolejna z dostępnych wystaw w budynku po dawnej kopalni Katowice. Co ciekawe jeden z tryptyków pochodzi …uwaga z 15 wieku. Obrazy, tryptyki, rzeźby pochodzą ze śląskich kościołów.

Galeria sztuki nowoczesnej 1800-1945

I dla porównania jeszcze dwie kolejne wystawy stałe. Zgoła odmienne stylistycznie. To taka mieszanka wszystkiego, co przez półtora stulecia działo się w sztuce Polski, Europy. Różne style: impresjonizm, symbolizm, art deco czy katastrofizm – jak czytam na stronie muzeum pod opisem wystawy. Stąd i nawiązania do np. Wyspiańskiego, ale i bardziej symbolicznego, niezrozumiałego , abstrakcyjnego podejścia do art.

Galeria sztuki nieprofesjonalnej

Z drugiej strony korytarza ta najciekawsza, „w Galerii sztuki nieprofesjonalnej” składa się z obrazów śląskich lub powiązanych z tym terenem twórców, zarówno profesjonalistów, jak i amatorów. A na szczególną uwagę zasługuje zebranie w jednym miejscu obrazów tzw. grupy janowskiej. Jest to przykład malarstwa tzw. naiwnego, bardzo prostego, przedstawiającego tutejsze życie. Twórcy nie byli zawodowymi plastykami, ale amatorami, skupionymi przy kopalni Wieczorek. Grupa Janowska powstała w 1946 roku.

Znajdziemy tu obrazy między innymi: Pawła Wróbla, Erwina Surówki, Jerzego Sekuły. Znajdziemy stary Nikisz, znajdziemy ogródki, kopalniane szyby, znajdziemy kult wiary: Matkę Boską i najważniejszą tu Św. Barbarę – patronkę górników.

„Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów”.
Wchodzi się do niej przez autentyczne wejście do kopalni, przez tamtejszą łaźnię…

Historia Śląska od czasów zaborów, pierwszych fabrykantów przez kolejne wydarzenia historyczne…

Poznajemy śląski dom i tutejsze zwyczaje np. pogrzebowe i tak ważną na Śląsku hierarchię w rodzinie. Wiele jest odnośników do historii. Czasowi plebiscytu, kolejnych wojen, stanowi wojennemu poświęcono tu sporo miejsca.

Nie ominięto okresu PRL, lat 90 i 2000. Moda, wystrój mieszkania. I co mnie zaskoczyło…kasety video i magnetofonowa to już zabytki… Toż ten czas i technologia zasuwają. Natomiast już bez żartów.

Reasumując

Stworzono miejsce niesamowite, wzruszające, pokazane ze smakiem i pomysłem, z miłością do Śląska, delikatnie multimedialnie ( biblioteka, wspomnienia czasu wojny, zwyczaj żegnania umarłego przez mieszkańców familioka).W każdym zakątku witają nas np. gwar miasta, słowa wspomnień np. z czasów strajków studentów.

Autentyczna część kopalni jest fantastycznym miejscem, tłem, scenerią do której wkomponowano tutejsze dzieje dość zresztą pokręcone. Nie ma nadętego patetyzmu, idealizowania tego regionu, wywyższania się nad inne. Pokazano historię w prosty acz ciekawy sposób, przemawiający zarówno do znawcy, jak i laika. To taka historia w pigułce podana w sposób strawialny, nienachalny a chwilami zabawny. Dla nas bomba.

Poza tym sama bryła budynku muzeum i wkomponowanie go w pozostałości po kopalnii, w teren przyległy, zagospodarowanie tej przestrzeni budzi szacunek, podziw.